بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
الٓمٓ ١Alif, Laam, Miim غُلِبَتِ ٱلرُّومُ ٢Ruumiyankooɓe ɓen foolaama فِيٓ أَدۡنَى ٱلۡأَرۡضِ وَهُم مِّنۢ بَعۡدِ غَلَبِهِمۡ سَيَغۡلِبُونَ ٣ka ɓuri ɓadaade e leydi ndin, kamɓe kadi ɓaawo ɓe fooleede, ɓe fooloya فِي بِضۡعِ سِنِينَۗ لِلَّهِ ٱلۡأَمۡرُ مِن قَبۡلُ وَمِنۢ بَعۡدُۚ وَيَوۡمَئِذٍ يَفۡرَحُ ٱلۡمُؤۡمِنُونَ ٤e nder duuɓi seeɗaaji. Ko Alla woodani fiyaaku (poolal ngal) ado e ɓaawo (maggal). Nden ñalnde, gomɗimɓe ɓen weltota بِنَصۡرِ ٱللَّهِۚ يَنصُرُ مَن يَشَآءُۖ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلرَّحِيمُ ٥ballal Alla ngal. Himo walla mo O muuyi. Ko Kanko woni Fooloowo, Hinnotooɗo وَعۡدَ ٱللَّهِۖ لَا يُخۡلِفُ ٱللَّهُ وَعۡدَهُۥ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٦[Ɗum] ko fodoore Alla. Alla lunndotaako fodoore Makko nden. Kono ko ɓuri ɗuuɗude e yimɓe ɓen ɓe anndaa يَعۡلَمُونَ ظَٰهِرًا مِّنَ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا وَهُمۡ عَنِ ٱلۡأٓخِرَةِ هُمۡ غَٰفِلُونَ ٧Hiɓe anndi ko feeñi e nguurndam aduna, kono kamɓe e fii laakara on, ko ɓe welsindiiɓe أَوَلَمۡ يَتَفَكَّرُواْ فِيٓ أَنفُسِهِمۗ مَّا خَلَقَ ٱللَّهُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضَ وَمَا بَيۡنَهُمَآ إِلَّا بِٱلۡحَقِّ وَأَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَإِنَّ كَثِيرًا مِّنَ ٱلنَّاسِ بِلِقَآيِٕ رَبِّهِمۡ لَكَٰفِرُونَ ٨E ɓee miijitaaki fii ko'e-maɓɓe? Alla tagiraali kammuuli ɗin e leydi ndin e ko woni hakkunde ɗin ɗiɗi, si wanaa goonga e lajal innaangal. Anndee ko ɗuuɗi e yimɓe ɓen, ko yedduɓe hawroygol e Joomi maɓɓe أَوَلَمۡ يَسِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَيَنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلِهِمۡۚ كَانُوٓاْ أَشَدَّ مِنۡهُمۡ قُوَّةً وَأَثَارُواْ ٱلۡأَرۡضَ وَعَمَرُوهَآ أَكۡثَرَ مِمَّا عَمَرُوهَا وَجَآءَتۡهُمۡ رُسُلُهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِۖ فَمَا كَانَ ٱللَّهُ لِيَظۡلِمَهُمۡ وَلَٰكِن كَانُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ يَظۡلِمُونَ ٩E ɓee yillaaki ka leydi ɓe taskoo ko honno battane ɓen adinooɓe ɓe wa'unoo? Ɓen wonuno ɓurɓe ɓe doole ɓe remi e leydi ndin ɓe wuuri e mayri ɓuri ko ɓee wuuri e mayri kon. Nulaaɓe maɓɓe ɓen addani ɓe ɓanngannduyeeji. Alla wonaali tooñoowo ɓe, kono non ko ko'e maɓɓe ɓe wonno e tooñude ثُمَّ كَانَ عَٰقِبَةَ ٱلَّذِينَ أَسَٰٓـُٔواْ ٱلسُّوٓأَىٰٓ أَن كَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِ ٱللَّهِ وَكَانُواْ بِهَا يَسۡتَهۡزِءُونَ ١٠Refti ko wonunoo battane bonnuɓe ɓen, ko bonande fii ɓe fennii Aayeeje Alla ɗen, ɓe laatii e jalkitugol ɗe ٱللَّهُ يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ ثُمَّ إِلَيۡهِ تُرۡجَعُونَ ١١Ko Alla fuɗɗi tagu ngun; refti O rutta ngu; refti ko ka Makko rutteteɗon وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُبۡلِسُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ ١٢Ñalnde Darngal ngal darii, bomɓe ɓen taƴoto وَلَمۡ يَكُن لَّهُم مِّن شُرَكَآئِهِمۡ شُفَعَٰٓؤُاْ وَكَانُواْ بِشُرَكَآئِهِمۡ كَٰفِرِينَ ١٣Woodanoytaaɓe e kafidiiɗi maɓɓe ɗin tefooji, ɓe woniino yedduɓe kafiduɓe ɓen وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يَوۡمَئِذٍ يَتَفَرَّقُونَ ١٤Ñalnde Darngal ngal darii,nden ñalnde ɓe seertoyay فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ فَهُمۡ فِي رَوۡضَةٍ يُحۡبَرُونَ ١٥Si ko ɓen gomɗimɓe ɓe golli golle moƴƴe, ɓen ɗon wonoyay e beeli (Aljanna) hiɓe saɗnee(weltine) وَأَمَّا ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ وَكَذَّبُواْ بِـَٔايَٰتِنَا وَلِقَآيِٕ ٱلۡأٓخِرَةِ فَأُوْلَٰٓئِكَ فِي ٱلۡعَذَابِ مُحۡضَرُونَ ١٦Si tawii non ko ɓen yedduɓe ɓe fenni Aayeeje Amen ɗen e hawrugol ngol e laakara, ɓen ɗon ko tawnoyteeɓe e lepte ɗen فَسُبۡحَٰنَ ٱللَّهِ حِينَ تُمۡسُونَ وَحِينَ تُصۡبِحُونَ ١٧Subbunhinanee Alla, tuma hiiroton e tuma weetoton وَلَهُ ٱلۡحَمۡدُ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَعَشِيًّا وَحِينَ تُظۡهِرُونَ ١٨Ko Kanko yettoore woodani ka kammuuli e ka leydi, e kiikiiɗe e saaga ñalloton يُخۡرِجُ ٱلۡحَيَّ مِنَ ٱلۡمَيِّتِ وَيُخۡرِجُ ٱلۡمَيِّتَ مِنَ ٱلۡحَيِّ وَيُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَاۚ وَكَذَٰلِكَ تُخۡرَجُونَ ١٩Himo yaltina ko wuuri e ndr ko maayi, O yaltina kadi ko maayi e nder ko wuuri. Himo wuurnita leydi ndin ɓaawo ndi yoorude. Ko wano non yatainirte- ɗon (e genaale mon) وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَكُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ إِذَآ أَنتُم بَشَرٌ تَنتَشِرُونَ ٢٠Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin: wonnde O tagii on immorde e mbum-mbuldi, refti jaka ko on ɓanndike saakotooɓe [e leydi ndin] وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَنۡ خَلَقَ لَكُم مِّنۡ أَنفُسِكُمۡ أَزۡوَٰجًا لِّتَسۡكُنُوٓاْ إِلَيۡهَا وَجَعَلَ بَيۡنَكُم مَّوَدَّةً وَرَحۡمَةًۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّقَوۡمٍ يَتَفَكَّرُونَ ٢١Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin : wonnde O tagiranii on e wonkiiji mon ɗin, resondirɓe, fii yo on deeƴu e maɓɓe, O waɗi hakkunde mon giggol e yumeende. Wonii e ɗum, maandeeji wonannde yimɓe miijitotooɓe وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ خَلۡقُ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَٱخۡتِلَٰفُ أَلۡسِنَتِكُمۡ وَأَلۡوَٰنِكُمۡۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّلۡعَٰلِمِينَ ٢٢Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin: tagugol kammuuli ɗin e leydi ndin, e luutondirgol ɗemɗe mon e mbaadiiji mon. Wonii e ɗum, maandeeji anduɓe ɓen وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ مَنَامُكُم بِٱلَّيۡلِ وَٱلنَّهَارِ وَٱبۡتِغَآؤُكُم مِّن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّقَوۡمٍ يَسۡمَعُونَ ٢٣Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin: ɗoyngol mon ngol jemma e ñalorma, e ɗaɓɓugol mon ɓural Makko. Wonii e ɗum, maandeeji wonannde yimɓe nanooɓe وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦ يُرِيكُمُ ٱلۡبَرۡقَ خَوۡفًا وَطَمَعًا وَيُنَزِّلُ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً فَيُحۡيِۦ بِهِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّقَوۡمٍ يَعۡقِلُونَ ٢٤Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin: Himo hollira on maƴe ɗen kulol e tama'u (toɓo), Himo jippinira ka kammu ndiyam, O wuurnitira ɗam leydi ndin ɓaawo ndi yoorude. Wonii e ɗum, maandeeji, wonannde yimɓe haqqilooɓe وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن تَقُومَ ٱلسَّمَآءُ وَٱلۡأَرۡضُ بِأَمۡرِهِۦۚ ثُمَّ إِذَا دَعَاكُمۡ دَعۡوَةً مِّنَ ٱلۡأَرۡضِ إِذَآ أَنتُمۡ تَخۡرُجُونَ ٢٥Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin: nde kammu ngun e leydi ndin daroto e yamiroore Makko. Refti si O noddii on noddaandu ka leydi, e jaka onon hiɗon yalta (e genaale mon) وَلَهُۥ مَن فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۖ كُلٌّ لَّهُۥ قَٰنِتُونَ ٢٦Hino woodani (laamagol, e tagugol e toppitagol) ɓen wonɓe ka kammuuli e ka leydi: kala maɓɓe ko ɗoftiiɓe Mo وَهُوَ ٱلَّذِي يَبۡدَؤُاْ ٱلۡخَلۡقَ ثُمَّ يُعِيدُهُۥ وَهُوَ أَهۡوَنُ عَلَيۡهِۚ وَلَهُ ٱلۡمَثَلُ ٱلۡأَعۡلَىٰ فِي ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِۚ وَهُوَ ٱلۡعَزِيزُ ٱلۡحَكِيمُ ٢٧Ko Kanko woni fuɗɗuɗo tagu ngun, refti O ruttita ngu; ko ɗum ɓuri newanaande Mo. Hino woodani sifa ɓurɗo toowude ka kammuuli e ka leydi. Ko Kanko woni on Fooluɗo, Ñeeñuɗo on ضَرَبَ لَكُم مَّثَلًا مِّنۡ أَنفُسِكُمۡۖ هَل لَّكُم مِّن مَّا مَلَكَتۡ أَيۡمَٰنُكُم مِّن شُرَكَآءَ فِي مَا رَزَقۡنَٰكُمۡ فَأَنتُمۡ فِيهِ سَوَآءٌ تَخَافُونَهُمۡ كَخِيفَتِكُمۡ أَنفُسَكُمۡۚ كَذَٰلِكَ نُفَصِّلُ ٱلۡأٓيَٰتِ لِقَوۡمٍ يَعۡقِلُونَ ٢٨O piyanii on misal immorde e ko'e-mon: hara no woodani on e ɓen ɓe jeyruɗon ñaame mon, immorde e kafidal e kon ko Men arsiki on, hara hiɗon fota e ɗum, hiɗon hulira ɓe wano hulirton ko'e-mon? Ko woni nii Men fensitirta Aayeeje ɗen, wonannde yimɓe haqqilooɓe بَلِ ٱتَّبَعَ ٱلَّذِينَ ظَلَمُوٓاْ أَهۡوَآءَهُم بِغَيۡرِ عِلۡمٍۖ فَمَن يَهۡدِي مَنۡ أَضَلَّ ٱللَّهُۖ وَمَا لَهُم مِّن نَّٰصِرِينَ ٢٩Si ko woni, tooñuɓe ɓen jokkirii beleeɗe maɓɓe ɗen ko aldaa e ganndal. Ko hommbo fewnata mo Alla majjini? Alanaa ɓe wallooɓe فَأَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفًاۚ فِطۡرَتَ ٱللَّهِ ٱلَّتِي فَطَرَ ٱلنَّاسَ عَلَيۡهَاۚ لَا تَبۡدِيلَ لِخَلۡقِ ٱللَّهِۚ ذَٰلِكَ ٱلدِّينُ ٱلۡقَيِّمُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعۡلَمُونَ ٣٠Fewtinir yeeso maa ngon e diina kan ñiiɓugol [e mun]. [Ɗum] ko tagu Alla ngu O tagiri yimɓe ɓen e mun - waɗtitugol alaa e tagu Alla ngun -. Ko ɗum woni diina focciika kan; kono ɓurɓe ɗuuɗude e yimɓe ɓen anndaa ۞ مُنِيبِينَ إِلَيۡهِ وَٱتَّقُوهُ وَأَقِيمُواْ ٱلصَّلَوٰةَ وَلَا تَكُونُواْ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ ٣١Hara ko on ruttotooɓe e Makko; hulon Mo, ñinnon julde nden, wata on jeye e sirkooɓe ɓen مِنَ ٱلَّذِينَ فَرَّقُواْ دِينَهُمۡ وَكَانُواْ شِيَعًاۖ كُلُّ حِزۡبِۭ بِمَا لَدَيۡهِمۡ فَرِحُونَ ٣٢(wano) ɓeya senndunooɓe diina mun kan, ɓe woni pecce-pecce, kala fedde no weltora ko woni ka mun kon وَإِذَا مَسَّ ٱلنَّاسَ ضُرٌّ دَعَوۡاْ رَبَّهُم مُّنِيبِينَ إِلَيۡهِ ثُمَّ إِذَآ أَذَاقَهُم مِّنۡهُ رَحۡمَةً إِذَا فَرِيقٌ مِّنۡهُم بِرَبِّهِمۡ يُشۡرِكُونَ ٣٣Si saɗteende memii yimɓe ɓen, ɓe noddira Joomi maɓɓe ko ɓe ruttitiiɓe e Makko; refti si O meeɗinii ɓe yumeende immorde e Makko, e jaka fedde goo e maɓɓe no kafida e Joomi mun لِيَكۡفُرُواْ بِمَآ ءَاتَيۡنَٰهُمۡۚ فَتَمَتَّعُواْ فَسَوۡفَ تَعۡلَمُونَ ٣٤Yoɓe yeddu ko Men okki ɓe kon. "Awa dakmitee, arma anndon أَمۡ أَنزَلۡنَا عَلَيۡهِمۡ سُلۡطَٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُواْ بِهِۦ يُشۡرِكُونَ ٣٥Kaa Men jippin e maɓɓe hujja (Deftere), hara honde yewta fii ko ɓe sirkaynoo kon وَإِذَآ أَذَقۡنَا ٱلنَّاسَ رَحۡمَةً فَرِحُواْ بِهَاۖ وَإِن تُصِبۡهُمۡ سَيِّئَةُۢ بِمَا قَدَّمَتۡ أَيۡدِيهِمۡ إِذَا هُمۡ يَقۡنَطُونَ ٣٦Si Men meeɗinirii yimɓe ɓen neema, ɓe weltoroo mo. Si bone memirii ɓe sabu ko juuɗe maɓɓe ɗen ardiniri kon, e jaka hiɓe taƴoo أَوَلَمۡ يَرَوۡاْ أَنَّ ٱللَّهَ يَبۡسُطُ ٱلرِّزۡقَ لِمَن يَشَآءُ وَيَقۡدِرُۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَأٓيَٰتٍ لِّقَوۡمٍ يُؤۡمِنُونَ ٣٧E ɓe yi'aali wonnde Alla no yaññana arsike on mo O muuyani, O ɓillina? Wonii e ɗum, maandeeji wonannde yimɓe gomɗinooɓe فَـَٔاتِ ذَا ٱلۡقُرۡبَىٰ حَقَّهُۥ وَٱلۡمِسۡكِينَ وَٱبۡنَ ٱلسَّبِيلِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرٌ لِّلَّذِينَ يُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِۖ وَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ ٣٨Jonnu jom-ɓadiido o hakke makko on, e ɓilliiɓe e ɓii-laawol. Ɗum ɓuri moƴƴude wonande ɓeen faalaaɓe yarluyee Alla on; ko ɓen woni maloyteeɓe ɓen. @Corrected وَمَآ ءَاتَيۡتُم مِّن رِّبًا لِّيَرۡبُوَاْ فِيٓ أَمۡوَٰلِ ٱلنَّاسِ فَلَا يَرۡبُواْ عِندَ ٱللَّهِۖ وَمَآ ءَاتَيۡتُم مِّن زَكَوٰةٍ تُرِيدُونَ وَجۡهَ ٱللَّهِ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُضۡعِفُونَ ٣٩Kala ko jonnuɗon e riba, fii on ɓeydor e jawle yimɓe ɓen, ɗum ɓeydotaako ka Alla, kala non ko okkuɗon e Jakka, mo faandoriɗon welayee Alla, ɓen ɗon, ko sowanoyteeɓe [njoɓdi] ɓen. @Corrected ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَكُمۡ ثُمَّ رَزَقَكُمۡ ثُمَّ يُمِيتُكُمۡ ثُمَّ يُحۡيِيكُمۡۖ هَلۡ مِن شُرَكَآئِكُم مَّن يَفۡعَلُ مِن ذَٰلِكُم مِّن شَيۡءٍۚ سُبۡحَٰنَهُۥ وَتَعَٰلَىٰ عَمَّا يُشۡرِكُونَ ٤٠Ko Alla woni taguɗo on, refti O arsiki on, refti O wara on, refti O wuurnita on. Hara no e kafidaaɗi mon ɗin waɗayɗi goɗɗum e ɗum? Senayeewoo-dani Mo! O toowii e kon ko ɓe sirkata ظَهَرَ ٱلۡفَسَادُ فِي ٱلۡبَرِّ وَٱلۡبَحۡرِ بِمَا كَسَبَتۡ أَيۡدِي ٱلنَّاسِ لِيُذِيقَهُم بَعۡضَ ٱلَّذِي عَمِلُواْ لَعَلَّهُمۡ يَرۡجِعُونَ ٤١Bone on feeñiri ka njoorndi e ka maaje, sabu ko juuɗe yimɓe ɓen faggitii kon; fii yo O meeɗin ɓe yoga e ko ɓe huuwi; belajo'o, ɓe ruttoto قُلۡ سِيرُواْ فِي ٱلۡأَرۡضِ فَٱنظُرُواْ كَيۡفَ كَانَ عَٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبۡلُۚ كَانَ أَكۡثَرُهُم مُّشۡرِكِينَ ٤٢Maaku: "Yiilee ka leydi, ndaaron ko honno battane adinooɓe ɓen wa'unoo. Tawno ko ɓuri ɗuuɗude e maɓɓe ko sirkooɓe فَأَقِمۡ وَجۡهَكَ لِلدِّينِ ٱلۡقَيِّمِ مِن قَبۡلِ أَن يَأۡتِيَ يَوۡمٌ لَّا مَرَدَّ لَهُۥ مِنَ ٱللَّهِۖ يَوۡمَئِذٍ يَصَّدَّعُونَ ٤٣Fewtinir yeeso maa ngon e diina focciika kan, ado ñalaande arde immorde ka Alla nde ruttetaake. Nde ñalnde, ɓe seeday مَن كَفَرَ فَعَلَيۡهِ كُفۡرُهُۥۖ وَمَنۡ عَمِلَ صَٰلِحًا فَلِأَنفُسِهِمۡ يَمۡهَدُونَ ٤٤Kala yedduɗo, haray geddi makko ɗin no fawii mo. Kala non golluɗo moƴƴere, haray ko ko'e-maɓɓe ɓe hebilani (Aljanna) لِيَجۡزِيَ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ مِن فَضۡلِهِۦٓۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلۡكَٰفِرِينَ ٤٥fii yo O yoɓu ɓen gomɗimɓe ɓe golli moƴƴuɗi, e ɓural Makko ngal. Kanko On, O yiɗaa heeferɓe ɓen وَمِنۡ ءَايَٰتِهِۦٓ أَن يُرۡسِلَ ٱلرِّيَاحَ مُبَشِّرَٰتٍ وَلِيُذِيقَكُم مِّن رَّحۡمَتِهِۦ وَلِتَجۡرِيَ ٱلۡفُلۡكُ بِأَمۡرِهِۦ وَلِتَبۡتَغُواْ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ٤٦Hino jeyaa e maandeeji Makko ɗin: Wurtugol Mo keneeli ɗin wewlinooji, e fii yo O meeɗin on e yurmeende Makko nden, e no laaɗe ɗen dogira e yamiroore Makko, e fii yo o ɗaɓɓu e ɓural Makko. Belajo'o, on yettay [Mo] وَلَقَدۡ أَرۡسَلۡنَا مِن قَبۡلِكَ رُسُلًا إِلَىٰ قَوۡمِهِمۡ فَجَآءُوهُم بِٱلۡبَيِّنَٰتِ فَٱنتَقَمۡنَا مِنَ ٱلَّذِينَ أَجۡرَمُواْۖ وَكَانَ حَقًّا عَلَيۡنَا نَصۡرُ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٤٧Gomɗii Men nulii ado maaɗa Nulaaɓe haa e yimɓe maɓɓe ɓen, ɓe addani ɓe ɓanngannduyeeji. Men yottii e ɓen bonnuɓe; tawi no jojji e Amen faabagol gomɗimɓe ɓen ٱللَّهُ ٱلَّذِي يُرۡسِلُ ٱلرِّيَٰحَ فَتُثِيرُ سَحَابًا فَيَبۡسُطُهُۥ فِي ٱلسَّمَآءِ كَيۡفَ يَشَآءُ وَيَجۡعَلُهُۥ كِسَفًا فَتَرَى ٱلۡوَدۡقَ يَخۡرُجُ مِنۡ خِلَٰلِهِۦۖ فَإِذَآ أَصَابَ بِهِۦ مَن يَشَآءُ مِنۡ عِبَادِهِۦٓ إِذَا هُمۡ يَسۡتَبۡشِرُونَ ٤٨Ko Alla woni nuloowo keneeɗi ɗin, ɗi sogga duule ɗen; O saakitira ɗum ka weeyo no O yiɗiri; O waɗta ɗum taƴe-taƴe. A yi'ay toɓo ngon no yalta hakkude mun. Si O hewtinii ngo e on Mo O muuyi e jeyaaɓe Makko ɓen, e jaka kamɓe hiɓe weltoo وَإِن كَانُواْ مِن قَبۡلِ أَن يُنَزَّلَ عَلَيۡهِم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمُبۡلِسِينَ ٤٩Gomɗii ɓe laatinoke ado (toɓo) ngon jippineede e maɓɓe, ko taƴinooɓe فَٱنظُرۡ إِلَىٰٓ ءَاثَٰرِ رَحۡمَتِ ٱللَّهِ كَيۡفَ يُحۡيِ ٱلۡأَرۡضَ بَعۡدَ مَوۡتِهَآۚ إِنَّ ذَٰلِكَ لَمُحۡيِ ٱلۡمَوۡتَىٰۖ وَهُوَ عَلَىٰ كُلِّ شَيۡءٍ قَدِيرٌ ٥٠Ndaarii e battane yurmeende Alla nden, no O wuurnitorta leydi ɓaawo ndi yoorude. Pellet, waɗoowo ɗum On, ko wuurnitoowo maayɓe ɓen, Kanko Ko O hattanɗo kala huunde وَلَئِنۡ أَرۡسَلۡنَا رِيحًا فَرَأَوۡهُ مُصۡفَرًّا لَّظَلُّواْ مِنۢ بَعۡدِهِۦ يَكۡفُرُونَ ٥١[Hay] si Men nulii henndu, ɓe yi'i [gese maɓɓe] ɗen no soyɗi, ɓe jokkay ɓaawo ɗum, hiɓe yedda فَإِنَّكَ لَا تُسۡمِعُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَلَا تُسۡمِعُ ٱلصُّمَّ ٱلدُّعَآءَ إِذَا وَلَّوۡاْ مُدۡبِرِينَ ٥٢Pellet, an a nanintaa maayɓe ɓen, a nanintaa faaɗuɓe ɓen kadi noddaandu ndun, si ɓe runtiima ɓe huccinii ɓabbe (maɓɓe) وَمَآ أَنتَ بِهَٰدِ ٱلۡعُمۡيِ عَن ضَلَٰلَتِهِمۡۖ إِن تُسۡمِعُ إِلَّا مَن يُؤۡمِنُ بِـَٔايَٰتِنَا فَهُم مُّسۡلِمُونَ ٥٣A wonaali fewnoowo wumɓe ɓen e majjere maɓɓe. A nanintaa si wanaa ɓen gomɗimɓe Aayeeje Amen ɗen, hara ko ɓe jebbiliiɓe ۞ ٱللَّهُ ٱلَّذِي خَلَقَكُم مِّن ضَعۡفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ ضَعۡفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنۢ بَعۡدِ قُوَّةٍ ضَعۡفًا وَشَيۡبَةًۚ يَخۡلُقُ مَا يَشَآءُۚ وَهُوَ ٱلۡعَلِيمُ ٱلۡقَدِيرُ ٥٤Ko Alla woni taguɗo on e lo'ere, refti O waɗi ɓaawo lo'ere nden cemmbe, refti O waɗi ɓaawo cemmbe ɗen lo'ere e puri(dandanndi). Himo taga ko O muuyi, Ko Kanko woni Annduɗo, Hattanɗo وَيَوۡمَ تَقُومُ ٱلسَّاعَةُ يُقۡسِمُ ٱلۡمُجۡرِمُونَ مَا لَبِثُواْ غَيۡرَ سَاعَةٍۚ كَذَٰلِكَ كَانُواْ يُؤۡفَكُونَ ٥٥Ñalnde Darngal nal darotoo, bomɓe ɓen woonday ɓe ñiiɓaali si wanaa saanga. Ko wano nii ɓe wonanoo ferliseede (e goonga) وَقَالَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلۡعِلۡمَ وَٱلۡإِيمَٰنَ لَقَدۡ لَبِثۡتُمۡ فِي كِتَٰبِ ٱللَّهِ إِلَىٰ يَوۡمِ ٱلۡبَعۡثِۖ فَهَٰذَا يَوۡمُ ٱلۡبَعۡثِ وَلَٰكِنَّكُمۡ كُنتُمۡ لَا تَعۡلَمُونَ ٥٦Okkaaɓe ganndal e gomɗinal ɓen wi'a: "Gomɗii on ñiiɓii e ko Alla winndi kon, haa ñalnde ummital. Ko ndee woni ñalaande ummital, kono onon on anndaano فَيَوۡمَئِذٍ لَّا يَنفَعُ ٱلَّذِينَ ظَلَمُواْ مَعۡذِرَتُهُمۡ وَلَا هُمۡ يُسۡتَعۡتَبُونَ ٥٧Nden ñalnde, ngantooji ɗin nafoytaa tooñuɓe ɓen, wanaa kamɓe woni ko ɗaɓɓiretee welayee [Alla]. @Corrected وَلَقَدۡ ضَرَبۡنَا لِلنَّاسِ فِي هَٰذَا ٱلۡقُرۡءَانِ مِن كُلِّ مَثَلٍۚ وَلَئِن جِئۡتَهُم بِـَٔايَةٍ لَّيَقُولَنَّ ٱلَّذِينَ كَفَرُوٓاْ إِنۡ أَنتُمۡ إِلَّا مُبۡطِلُونَ ٥٨Gomɗii Men piyanii yimɓe ɓen e nde Alquraanaa- re, kala misal. Pellet, si a addanii ɓe Aaya, ɓen yedduɓe wi'ay: "On wonaali, si wanaa meerenteeɓe كَذَٰلِكَ يَطۡبَعُ ٱللَّهُ عَلَىٰ قُلُوبِ ٱلَّذِينَ لَا يَعۡلَمُونَ ٥٩Ko wano nii Alla notira e ɓerɗe ɓen ɓe anndaa فَٱصۡبِرۡ إِنَّ وَعۡدَ ٱللَّهِ حَقٌّۖ وَلَا يَسۡتَخِفَّنَّكَ ٱلَّذِينَ لَا يُوقِنُونَ ٦٠Muñño, pellet, fodoore Alla nden, ko goona. Wata ɓe hoynuma ɓen hoyfine